Patrick Coppenolle - Gepest tot hij dood was

Bron: Het niewsblad (27/11/10)

GENT - Een leidinggevende controleur van de stad Gent en een collega moeten zich voor de rechtbank verantwoorden voor hun rol in de zelfmoord van een 54-jarige technicus. 'Ik kan het niet meer aan', schreef de man in zijn afscheidsbrief. En hij besloot met de bittere woorden: 'Aan de pesters, verkleineerders, bedankt.' Zijn weduwe vertelt nu zijn verhaal, 'want na de pestverhalen van de jongste weken kan ik niet meer zwijgen'.

'Ik wil dat al die vreselijke pesterijen stoppen', zegt weduwe Nancy De Bruycker. 'En ik kan maar niet begrijpen waarom de pestkoppen van mijn man drie jaar na de feiten nog altijd gewoon aan het werk mogen blijven. Zeker het duo dat al naar de rechtbank is verwezen. Waarom worden ze door het stadsbestuur niet voorlopig geschorst?'

'Hij kropte alles op'

 

Toen Nancy De Bruycker in juni 2007 het dode lichaam van Patrick Coppenolle aantrof, besefte ze niet ten volle waarom haar man zich had verhangen.

'Zoals je ook in de andere pestdossiers merkt, is het vaak de partner of familie die het laatst op de hoogte is. Patrick was altijd opgewekt. Een echte gangmaker ook. Op de stedelijke reinigingsdienst waar hij lang had gewerkt, stond hij altijd op de barricaden als er voor iets gestreden werd. Maar toen die dienst werd geprivatiseerd, koos hij ervoor om stadsarbeider te blijven. Hij kwam terecht als loodgieterhulp bij de Dienst Gebouwen. Hij klaagde wel eens over zijn baas, maar kropte verder alles op.'

'De weken voor zijn dood moet hij echter al heel diep hebben gezeten. We waren samen op reis in het buitenland en hij wou niet meer terugkeren naar België. Ik heb een probleempje op het werk', zei hij. Maar dat komt wel in orde. Hij kreeg ook last van hyperventilatie. Ik heb hem toch kunnen overtuigen om op het vliegtuig te stappen. We zijn dan naar de dokter gegaan. Die stelde vast dat mijn man veel stress had en schreef antidepressiva voor. Patrick is niet meer gaan werken maar heeft toen wel voor het eerst zijn verhaal gedaan bij de preventieadviseur van de stad Gent. Toen hij buitenkwam voelde hij zich niet geholpen. Het enige wat ze voor me doen, is mij een lijst geven van andere jobs bij de stad. Hij had niet de indruk dat de pesters geconfronteerd zouden worden met hun daden.'

'Kleineren, koeioneren'

Nog geen twee weken later, na een helse nacht vol boze dromen, maakte Patrick Coppenolle een einde aan zijn leven. 'Ik had hem een kalmeerpil gegeven en toen ik 's morgens naar mijn werk vertrok, was hij ingedommeld. (Trillend) 's Middags heb ik hem thuis gevonden.'

In zijn afscheidsbrief verontschuldigde Patrick zich uitgebreid bij zijn echtgenote, dochter en kleinkinderen. Een tweede bladzijde bevatte een waslijst van pesterijen.

De politie vertelde Nancy dat ze met die brief hogerop moest gaan. Ze diende een klacht in en er volgde een onderzoek. Het leven van Patrick werd uitgeplozen, maar de onderzoekers vonden geen enkele reden voor zijn wanhoopsdaad: hij was gelukkig getrouwd, was niet ongeneeslijk ziek. Bij hem thuis ontdekten de speurders wel notities waarin hij alle vernederingen had opgeschreven waaraan hij op het werk was blootgesteld.

'Patrick is nooit lichamelijk vernederd', verduidelijkt zijn weduwe. 'Dat zou ook niet makkelijk geweest zijn. Hij had gebokst en had met één gerichte vuistslag zijn pesters onderuit kunnen halen. Buiten de ring sla je niet, was zijn motto. (bitter) Hij had het beter gedaan. Dan leefde hij misschien nog.'

'De pesterijen waren vooral psychologisch', bevestigt zijn collega Sylvain Van De Gehuchte. 'Vooral onze chef, controleur S., liet geen kans voorbijgaan om Patrick - maar ook anderen - te zoeken, te kleineren, belachelijk te maken in het bijzijn van anderen of te koeioneren. Of hij zorgde ervoor dat zijn prooien altijd de vuile werkjes moesten uitvoeren. Ik kan het weten hoe erg dat was want ik heb zelf ook diep in de put gezeten door toedoen van S.'

Nancy: 'Hadden we een zwaar ongeval gehad, dan werd Patrick daar hard voor uitgelachen. Ook de dood van zijn beide ouders was een voorwerp van spot. Kreeg hij een boete omdat hij voor zijn werk aan het laden was, dan kreeg hij totaal geen steun van zijn chef. Tijdens de middagpauze van een opleiding moest Patrick buiten maar eten gaan zoeken en kreeg dan een boete omdat hij vijf minuten te laat terug was. Het was de niet aflatende opstapeling van kleine speldenprikjes die op den duur de emmer deed overlopen.'

Bloed vanonder de nagels

Het Gentse gerecht vond de feiten alvast ernstig genoeg om S. te vervolgen, samen met een brigadier en twee collega-meelopers. Het parket vond ook dat de preventieadviseur te te zeer tekort was geschoten in haar taak om te vervolgen.

Begin 2010 verwees de raadkamer de eerste twee naar de correctionele rechtbank en stelde de andere drie buiten vervolging. De verdediging tekende daartegen beroep aan. De Kamer van Inbeschuldigingstelling velt volgend voorjaar een oordeel over dat beroep. Pas daarna volgt een proces.

Collega Sylvain :'Omdat S. echt het bloed vanonder je nagels haalde, schreef ik nog vóór de zelfmoord van Patrick een klachtenbrief over onze chef naar het stadsbestuur. Daarom hebben ze hem overgeplaatst, maar ook dan probeerde hij zich nog te moeien met onze dienst. Ik ben er rotsvast van overtuigd dat Patrick zich van het leven heeft beroofd door de niet aflatende mentale pesterijen op het werk.'

 Het verhaal is duidelijk - Een integer man, altijd opgewekt, collegiaal, gangmaker, populair, bokser (maar slaan doe je enkel in de ring) komt in contact met een sociopaat die geen kans voorbij laat gaan om zijn mensen te treiteren.  Bij het kenbaar maken van de klacht krijgt Patrick als boodschap van de preventieadviseur dat hij maar een andere job moet zoeken.  Nochtans zijn alle elementen voor een pestscenario aanwezig.  Patrick vormt door zijn opgewekt karakter en populariteit een grote bedreiging voor deze sociopaat en wordt daardoor gepest.  Patrick voldoet als geen ander aan het profiel van een doelwit.  De sociopaat kiest als pestmethode een chinese marteling toe te passen van diverse pesttechnieken.  Patrick toonde zelden woede en kropt alles op, minimaliseerde alles en beschermde zijn gezin.  Juni 2007 wordt het hem teveel ...  Het had vermeden kunnen worden!

Dader MACtac: "Pesterijen waren maar grapjes"

Bron: De morgen (24/11/10)

De pesterijen in de fabriek van MACtac in het Waalse Zinnik waren niet abnormaal. Zulke grapjes gebeurden vaker. Dat zegt één van de pesters, de 58-jarige Lucien J., woensdag in de gedrukte versie van Het Laatste Nieuws.

Vakbondsman Lucien J. filmde in 2002 hoe zijn collega Daniël Mignon zwaar mishandeld werd in de fabriek van MACtac. "Wat ik die dag filmde, waren geen pesterijen. Dat waren grapjes. Géén abnormaal gedrag binnen het bedrijf. Het gebeurde vaker. Daarom ook bleef ik filmen, in plaats van Daniël te helpen. Mij hebben ze óók ooit vastgebonden aan een paal."

Een paar jaar geleden ontsloeg de directie de belangrijkste pesters. Ook Lucien, lid van de christelijke vakbond CSC, werd ontslagen. Dat ontslag kostte MACtac 239.000 euro netto. "Dat geld wou ik niet, ik wou blijven werken. Ik ben in een depressie gesukkeld en wilde zelfmoord plegen", zegt hij.

Lucien J. spreekt het woord "spijt" niet één keer uit. "Achteraf gezien is mijn film zelfs een hulp geweest voor Daniël."

De reactie van de pester die geen verantwoordelijkheid wil nemen voor zijn daden is zeer stereotiep:

1. Totale ontkenning van de feiten.  Hier niet mogelijk want er zijn beelden genomen.  Hij zegt wel dat hij inderdaad het geheel gefilmd heeft maar doet alsof het normaal is.  Hij ontkent de impact.
2. Tegenaanval. 
3. Slachtofferschap veinzen.  Hij sukkelde blijkbaar in een depressie en wilde zelfmoord plegen.  De bedoeling van deze woorden (ongeacht of het waar is of niet) is medelijden opwekken om de aandacht af te leiden (zeker omdat hij op geen enkel moment spijt uit!). 

Arbeider MACTAC gedurende 9 jaar gepest en gefolterd

Bijzonder ernstige feiten zijn vandaag bekend gemaakt betreffende een arbeider die in Soignies gedurende 9 jaar zwaar vernederd en gefolterd werd op zijn werk bij de firma Mactac.

Volgens het doelwit begonnen de pesterijen al toen hij nog maar enkele dagen in dienst was in het bedrijf. Een verantwoordelijke van de arbeider gooide papiersnippers tussen de boterhammen van de man of smeerde zijn machine in met vet.
Al snel liepen de pesterijen uit de hand: toen hij zich verweerde tegen zijn collega's, werden zijn spullen kapot gemaakt en deed men hem fysiek pijn. Een sterke en jonge kracht vernederde hem seksueel, onder meer door zijn penis in het gezicht van zijn slachtoffer te duwen. Steeds meer collega's sloten zich bij de pesters aan. Triest dieptepunt was toen de arme man in een ijzeren kooi werd opgesloten, onder talkpoeder bedolven ("Ik dacht dat ik ging stikken", zegt hij) en per vorklift naar buiten gereden. In de winterkoude werd hij vervolgens met een hogedrukreiniger schoongespoten.

Gerechterlijke instanties beklemtonen dat het doelwit pas veel later de feiten kenbaar maakte en claimt dat de verjaringstermijn reeds zou overschreden zijn.

Dit laatste punt is crusiaal in de discussie, er zijn mijn inziens ten minste drie zware hindernissen alvorens iemand daadwerkelijk tot actie overkomt om zijn pesterijen aan te kaarten.

1. Je moet beseffen dat je gepest wordt en dat het niet je eigen schuld is.
2. Je moet vertrouwen hebben dat men je zal geloven.
3. Je moet de moed opbrengen om de vernederingen toe te geven, dat je je zo lang hebt "laten" vernederen.

Zelfs in dit pijnlijk schrijnende geval waar het doelwit van in het begin reeds wist dat hij gepest werd blijken deze hindernissen zelfs te groot, laat staan bij meer subtielere vormen van psychische kwellingen.  Het komt zo ongelofelijk meer voor dan we denken.  Pesten op het werk is een groot onderschat fenomeen, het is weer bewezen.  STOP DE PIJN!

Waarom is vragen stellen zo krachtig?

Vragen stellen bepaalt wie in controle is en geeft de vragensteller de kans om de situatie te verduidelijken.

De pestkop plaatst het doelwit in de “hot seat” wanneer hij/zij weer afkomt met zijn kritieken. Als je terug de overhand wilt nemen denk dan aan de detective die een vraag stelt en tegelijkertijd de lamp op de verdachte laat schijnen. Alle aandacht gaat naar het antwoord en de verdachte. Draai de rollen dus eens om en gebruik het stellen van vragen om terug controle te krijgen over de situatie.

Jij bepaalt de toon van het gesprek:

• Wees kalm en direct
• Luister zeer aandachtig naar de antwoorden die hij/zij geeft. Die geven je een indicatie waar je moet op doorvragen.
• Kijk in de ogen. Laat de pestkop er niet makkelijk vanaf.
• Wanneer je aarzeling ziet, stel dan juist nog meer vragen. Krijg vooral geen medelijden.
• Waarom denk je dat?
• Wat zou er dan gebeuren moesten we dat doen?
• Welk effect zou dat dan hebben?
• Hoe zouden de dingen anders verlopen, denk je?
• Wanneer stelt U voor dat we beginnen?
• Waarom?
• Wie moet er nog bij betrokken worden?
• Wat dient er te gebeuren als deze aanpak

Reportage over mobbing in Nederland - EO Jong

TV programma JONG (EO) is op zoek naar jongeren tussen de 18 en 28 die zelf worden geconfronteerd met mobbing op de werkvloer.

Word jij buitenspel gezet, of negatief in het daglicht gezet, gepest op het werk door collega’s of leidinggevenden en woon je in Nederland, laat het ons weten.

Jong is een programma op Nederland 3 dat wordt gepresenteerd door Manuel Venderbos.
En voor het nieuwe seizoen willen we dus een aflevering maken over pesten op de werkvloer.

Heb je belangstelling, mail dan naar danielle.boertien@eo.nl of bel +31(0)35-6474795.

Hoe de ware intenties trachten te ontmaskeren?

Een groot probleem met pesterijen onder volwassenen is dat het vaak om zeer subtiele en vage beschuldigingen gaat of verdoken bedreigingen die allen insinueren dat het doelwit iets verkeerds zou hebben gedaan.  Zeer kenmerkend in deze fase van de pesterijen is dat de pesters niet specifiek of expliciet zijn.  Immers, als men specifiek is dan riskeert men om verkeerd te zijn.  Iets dat expliciet en specifiek is kan objectief als verkeerd beoordeeld worden en dat wil de pester natuurlijk vermijden.  Daarom creëren ze een mistgordijn en scheppen ze verwarring en misverstanden wat alles natuurlijk veel veiliger maakt.

Een bekend model om feedback te geven is het zogenaamde DESC-model (Describe, Effect, Solution, Consequences) oftwel Beschrijf - Impact - Oplossing - Gevolgen.  Feedback geven is essentieel voor elke samenwerking.  Het is biologisch bewezen dat elke levensvorm waarbij feedback (tussen cellen bijvoorbeeld) stopt of ontbreekt zal sterven.  Dat is net hetzelfde in intermenselijke communicatie, groepen van mensen waarin er geen feedback wordt gegeven zullen slecht functioneren of ontbinden. 


Feedback geven begint altijd met een beschrijving van het probleem en deze beschrijving moet zo specifiek mogelijk zijn en liefst langs verschillende invalshoeken.  Er moeten m.a.w. substantiële en liefst kwantificeerbare aanwijzingen zijn om bijvoorbeeld negatieve feedback te geven.  Dit is de zwakke plek van de pester.  Vervolgens drukt men de impact van het (negatieve) gedrag uit.  Daarna worden oplossingen aangereikt of beschrijft men het gewenste gedrag.  Tot slot legt men de nadruk op de (positieve) gevolgen indien dat nieuwe verbeterde gedrag effectief tot uitdrukking komt. 


Als je dit allemaal weet heb je meteen een strategie om de slechte intenties achter de opmerkingen van de pester te ontmaskeren.  Tracht met andere woorden om zoveel mogelijk uitspraken te concretiseren, laat hen specifieker zijn. Probeer de volgende technieken:

1. Verduidelijk door de pester te parafraseren, dit wil zeggen dat je de uitspraak herhaald in je eigen woorden.
   
   
   • Is het dit wat je eigenlijk zegt? (Parafraseer)
   • Heb ik je goed begrepen als ik zeg dat (Parafraseer)?
   Als de pester ontkent tracht dan anders samen te vatten.  Als de pester zegt: "Ik heb dat zo niet bedoeld" vraag dan wat die wel bedoelde en parafraseer dat.
2. Eis verduidelijkingen, zeker als het om negatieve kritieken gaat.  De ware kracht schuilt hem in open vragen te stellen.  Open vragen zijn Wat-, Wie-, Waarom-, Waarmee-, Hoe-, Wanneer- en Waar-vragen.  Gesloten vragen (Ja - Nee vragen) moet je trachten te vermijden aangezien de pester er zich makkelijk kan van afmaken.  Dit is helaas moeilijker dan het lijkt.  Wees niet verlegen om verrechtvaardigingen en verduidelijkingen te vragen over negatieve feedback.  Wees assertief!  Bestook hun met de open vragen!  Onderbreek hen!  
3. Verwijs naar het DESC-model en kaart aan dat ze de belangrijkste stap (de D van Describe) overslaan of te vaag houden.

Tot slot, weet dat je enkel de bal terug in het kamp van de pester legt.  Het is wel een krachtig signaal dat je geeft aan de pester en evenuele toehoorders maar verwacht niet dat je hiermee "wint".

Vragen die je kan stellen bij sollicitatiegesprekken

Indien je ongerust bent om, bij het zoeken naar een nieuwe job, opnieuw in een toxische omgeving terecht te komen waar pestkoppen vrij spel hebben dan kunnen de volgende 6 vragen je helpen om hier een zicht op te krijgen:

1. Van wie zal ik bijleren en hoe?  Is deze in onderaanneming van een gespecialiseerd bedrijf die weinig afweten van de reële werkomgeving?  Zegt men dat de werknemers hier zelf voor verantwoordelijk zijn? Hiermee ontkent men dus eigenlijk elke vorm van betrokkenheid.
2. Kunt U eens een recente of minder recente prachtprestatie beschrijven binnen het bedrijf.  Wat maakte het zo bijzonder? Deze vraag peilt naar welk gedrag sterk geapprecieerd wordt.  De heldendaden zijn een weerspiegeling van de cultuur die er heerst.  Verwijst men naar prestaties in uiterst moeilijke omstandigheden waarbij men het onmogelijke heeft moeten overkomen of eerder naar samenwerkingen, geduld, teamwork?
3. Hoe lost men doorgaans conflicten op in deze instelling?  Deze zijn er nu eenmaal in de beste bedrijven.  Hoe gaat men er mee om? Worden agressieve werkomgevingen getollereerd of zijn er speciale procedures van kracht die ervoor zorgen dat iedereen een stem heeft.  Vermeldt men uitsluitend de aanwezigheid van een vertrouwenspersoon die fungeert als bemiddelaar weet dan dat dit wettelijk verplicht is en dus niets zegt over hun echte aanpak.
4. Tracht te polsen naar hoe er wordt samengewerkt in het bedrijf met Hoe wordt teamwork gestimuleerd? en/of  Zijn mensen dan geneigd om elkaar te helpen? en/of Krijgen de mensen dan individueel taken? en/of Is er flexibiliteit zodat mensen zich kunnen toeleggen op die dingen die ze het beste kunnen? en/of Voelt men zich benadeeld om anderen te helpen door een evaluatiesysteem?
5. Hoe gaat het bedrijf om met successen? Worden goede prestaties in de verf gezet? Mensen hebben namelijk veel meer baat bij het overlopen van wat goed gaat want dat motiveert hun.  
6. Wat drijft het bedrijf wanneer het er stresserend aan toe gaat? Angst of vastberadenheid?  Competitie of kameraadschap?

Gevolgen van pesten

Stress. Iedereen denkt eraan maar wat veroorzaakt stress? “Stress Management” opleidingen leggen zelden de nadruk op de oorzaken van de stress. De enige echte manier om stress aan te pakken is de oorzaken van stress te identificeren en juist die oorzaken te verminderen of zelfs te elimineren.

In het geval van pesten op het werk kan het vooruitzicht van te gaan werken of de pester horen aankomen of eraan denken een stressreactie uitlokken waarvan niet kan gevlucht worden, noch is het gepast om ertegen te vechten. Het "fight or flight" mechanisme blijft actief net alsof je continu op je hoede moet zijn voor die enorme tijger die achter je aankomt.  Bij herhaald pesten bereidt het lichaam zich telkens voor op een fysieke reactie die er nooit komt zodat sommige niet-essentiële lichaamsfuncties worden afgesloten zoals de spijsvertering, groei, seksuele systemen (menstruele cyclus, libido, testosteronproductie, …), immuunsysteem, opslag van vetten, enz… Je privéleven begint eronder te leiden!

Na lange tijd krijgt men dan last van extreme vermoeidheid, symptomen van chronisch vermoeidheidssyndroom, lichamelijke klachten (voornamelijk rugklachten).  Dit kan dan leiden tot een psychisch letsel (niet te verwarren met psychische ziekte) en een reactieve depressie (niet te verwarren met klinische depressie).  Dit is het uitgelezen moment waarop collega's en hiërarchie (vooral de pesters) je zullen verwijten mentaal gestoord te zijn, dat je naar de psychiater moet.  "Zie je wel dat we gelijk hadden".  Sommige mensen geraken nu verstrikt in wat men noemt een post-traumatische stress-stoornis.  Alle objectiviteit geraakt men kwijt en men denkt aan zelfmoord. In extreme gevallen zelfs moord en richt men een bloedbad aan... er zijn ontelbare voorbeelden.

Alle onwetendheid ... de pesters gaan ondertussen vrijuit.  Het bovenstaande is nochtans het bewijs dat ze in de bak behoren ...